Her 4 gençten biri ne eğitimde ne istihdamda

TÜİK’in "İstatistiklerle Gençlik 2025" bülteni, Türkiye’de genç nüfus oranının tarihsel düşüşünü sürdürerek yüzde 14,8’e gerilediğini ortaya koydu. AB ortalamasının üzerindeki bu dinamik nüfusta, ne eğitimde ne istihdamda olanların oranındaki artış ve yoğun eğitim göçü, gençliğin karşı karşıya kaldığı sosyo-ekonomik sıkışmayı net bir şekilde gösterdi.

TÜİK, 2025 yılına ilişkin “İstatistiklerle Gençlik” bültenini yayımladı. Verilere göre Türkiye’de 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişiye ulaşırken, gençler toplam nüfusun yüzde 14,8’ini oluşturdu. Bu yıl ilk kez Avrupa Birliği İstatistik Ofisi’nin tanımına göre 15-29 yaş grubunu kapsayan genç nüfus verileri de ek tablolarla paylaşıldı.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi oldu. Genç nüfusun yüzde 51,2’sini erkekler, yüzde 48,8’ini kadınlar oluşturdu. Birleşmiş Milletler tanımına göre genç nüfus oranı 1950’de yüzde 20,8 seviyesindeyken, bu oran 2025’te yüzde 14,8’e geriledi.

GENÇ NÜFUS ORANINDA DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ

Nüfus projeksiyonlarının ana senaryosuna göre genç nüfus oranının 2030’da yüzde 14,8, 2040’ta yüzde 12,2, 2060’ta yüzde 10,3, 2080’de yüzde 8,8 ve 2100’de yüzde 9,6 olması öngörüldü.

Düşük senaryoda bu oranın 2100 yılında yüzde 7,2’ye kadar gerileyeceği tahmin edilirken, yüksek senaryoda ise yüzde 11,4 seviyesinde gerçekleşeceği hesaplandı.

TÜRKİYE, AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE

Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin 2025 yılı genç nüfus ortalaması yüzde 10,7 olarak hesaplandı. En yüksek genç nüfus oranına sahip ülkeler yüzde 12,7 ile İrlanda, yüzde 12,2 ile Hollanda ve Danimarka oldu.

En düşük oran ise yüzde 9,4 ile Malta’da görüldü. Türkiye’nin yüzde 14,8’lik genç nüfus oranıyla AB ortalamasının üzerinde yer aldığı belirlendi. Dünya genç nüfus ortalaması ise yüzde 15,6 oldu.

GENÇ NÜFUSUN EN YOĞUN OLDUĞU İL ŞIRNAK

2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 20 ile Hakkari ve yüzde 19,8 ile Siirt izledi.

Genç nüfus oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,7 ile Balıkesir oldu. Ardından yüzde 11,9 ile Ordu ve yüzde 12 ile Muğla geldi.

GENÇLERİN YÜZDE 30,3’Ü 15-17 YAŞ ARALIĞINDA

Yaş gruplarına göre genç nüfusun yüzde 30,3’ü 15-17 yaş, yüzde 20,4’ü 18-19 yaş, yüzde 29,2’si 20-22 yaş ve yüzde 20,1’i 23-24 yaş grubunda yer aldı.

Hayat tablolarına göre 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresi 64,3 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 61,7 yıl, kadınlarda ise 66,9 yıl oldu.

GENÇ KADINLARDA EVLİLİK ORANI DAHA YÜKSEK

Genç erkeklerin yüzde 96,8’inin hiç evlenmemiş, yüzde 3,1’inin evli olduğu görülürken genç kadınlarda hiç evlenmeyenlerin oranı yüzde 88,9, evli olanların oranı yüzde 10,7 olarak hesaplandı. Böylece evli genç kadın oranı, genç erkeklerin 3,5 katına ulaştı.

GÖÇÜN EN BÜYÜK NEDENİ EĞİTİM

2024 yılı iç göç verilerine göre 15-24 yaş grubundaki gençlerde göçün temel nedeni eğitim oldu. Eğitim nedeniyle göç eden genç sayısı 448 bin 826 olarak kaydedildi.

İşe başlamak veya iş bulmak amacıyla göç edenlerin sayısı 102 bin 660, aile bireylerine bağlı göç edenlerin sayısı ise 79 bin 831 oldu.

YÜKSEKÖĞRETİMDE KADINLAR ÖNDE

2024-2025 öğretim yılında yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3 oldu. Erkeklerde bu oran yüzde 39,9, kadınlarda ise yüzde 53 olarak gerçekleşti.

NE EĞİTİMDE NE İSTİHDAMDA OLAN GENÇLER ARTTI

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024’te yüzde 22,9 iken 2025’te yüzde 23,3’e yükseldi.

Bu oran genç erkeklerde yüzde 16,3, genç kadınlarda ise yüzde 30,9 oldu.

Genç işsizlik oranı ise yüzde 16,3’ten yüzde 15,3’e geriledi.

GENÇLER EN FAZLA HİZMET SEKTÖRÜNDE ÇALIŞIYOR

Genç nüfusun istihdam oranı 2025’te yüzde 40,3’e yükseldi. İstihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u hizmet, yüzde 30,5’i sanayi, yüzde 11,6’sı tarım sektöründe yer aldı.

Genç kadınlarda hizmet sektörünün payı yüzde 69,5 ile öne çıktı.

GENÇLERİN YARIDAN FAZLASI MUTLU

Yaşam Memnuniyeti Araştırması’na göre 18-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 54,4’ü kendini mutlu, yüzde 11,9’u mutsuz hissettiğini belirtti.

Gençlerin en önemli mutluluk kaynağı yüzde 38,8 ile sağlık oldu. Bunu başarı ve para izledi.

Genel sağlık durumundan memnuniyet oranı yüzde 87,2 olarak kaydedildi.

GENÇLERİN YAPAY ZEKA KULLANIMI YÜZDE 39,4

2025 yılında internet kullanan 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandığını beyan etti.

Bu oran genç kadınlarda yüzde 40,5, genç erkeklerde yüzde 38,3 oldu.

Yapay zeka kullanan gençlerin yüzde 75,3’ü özel amaçlar, yüzde 53,9’u eğitim, yüzde 19,7’si mesleki kullanım amacıyla bu teknolojiden yararlandı.

Kullanmayanların en büyük gerekçesi ise yüzde 80,7 ile ihtiyaç duymamaları oldu.

GENÇ KADINLARDA PSİKOLOJİK ŞİDDET İLK SIRADA

2024 yılı Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre son 12 ayda şiddete en fazla maruz kalan grubun 15-24 yaş arası genç kadınlar olduğu belirlendi.

Şiddet türleri arasında yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırada yer aldı. Bunu dijital şiddet, ısrarlı takip, ekonomik şiddet, fiziksel şiddet ve cinsel şiddet izledi.

Cumhuriyet