CIA Direktörü’nden Moskova’ya sürpriz ziyaret: Masada neler var?

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe, salı günü sürpriz bir ziyaret için Moskova’ya gitti. ABD’li yetkililere göre bu, Ratcliffe’in CIA Direktörü olarak Rusya’nın başkentine yaptığı kamuoyuna açıklanan ilk ziyaret oldu.

Ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirme çabalarında güçlüklerle karşılaştığı ve İran’la savaşın sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Wall Street Journal’a (WSJ) göre, Ratcliffe’in ziyaretinin doğrudan amacı ise henüz açıklanmadı.

ABD’nin elde ettiği istihbaratın, Rusya’nın Ukrayna’da yeni bir askeri seferberlik ihtimaline yönelik ön hazırlıklar yaptığını ve NATO’nun dayanıklılığını test etmeye dönük planlar üzerinde çalıştığını gösterdiği öne sürüldü.

PUTİN'E İLETİLEN MESAJ

Analistler, Ratcliffe’in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek Moskova’nın olası askeri hamlelerine ilişkin Washington’ın uyarısını iletebileceğini değerlendirdi.

ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nün eski yetkililerinden Beth Sanner, ziyaretin Moskova’ya, “Ne yapmayı düşündüğünüzü biliyoruz, bunu yapmamanız daha iyi olur” mesajını iletmeyi amaçlıyor olabileceğini söyledi.

Sanner’a göre görüşmelerde İran’la ateşkes ve müzakerelere başka bir aktörün dahil edilmesi ihtimali de gündeme gelebilir. ABD’nin İran yönetimine yönelik yeni yaptırım kampanyasının ardından Kremlin’in Tahran’a verdiği desteğin de ele alınabileceği belirtildi.

Ratcliffe’in Moskova’da yaklaşık dört saat kaldıktan sonra kentten ayrıldığı bildirildi.

SİYASİ GERİLİME RAĞMEN...

ABD ile Rusya, Ukrayna ve İran savaşlarına rağmen istihbarat kurumları arasındaki doğrudan iletişim kanallarını açık tuttu.

Trump daha önce Putin’i Alaska’da ağırlamış, iki liderin zirvesinde ağırlıklı olarak Ukrayna savaşı ele alınmıştı. Trump yönetimi ayrıca Rusya’nın elinde bulunan üç rehinenin serbest bırakılmasını sağlamıştı.

Benzer bir temas Joe Biden döneminde de yaşanmıştı. Dönemin CIA Direktörü ve eski Moskova Büyükelçisi William Burns, Kasım 2021’de Rusya’yı ziyaret ederek ABD istihbaratının elde ettiği bilgiler doğrultusunda Putin’i Ukrayna’yı işgal etmemesi konusunda uyarmıştı. Rusya birkaç ay sonra, Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etti.

Trump’ın yakın çalışma arkadaşlarından Ratcliffe, Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinden sorumlu ABD temsilcisi Steve Witkoff’un ziyaretlerinin ardından Moskova’ya giden son üst düzey Amerikalı yetkili oldu. Witkoff’a ziyaretlerinden birinde Jared Kushner ve Josh Gruenbaum da eşlik etmiş ve heyet Putin ile görüşmüştü.

İKİ SERVİS ARASINDA DOĞRUDAN TEMAS

Ratcliffe, Trump’ın göreve başlamasından kısa süre sonra, Mart 2025’te Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanı Sergey Naryshkin ile ilk telefon görüşmesini gerçekleştirmişti.

Taraflar görüşmede 'ortak çıkar alanlarındaki işbirliği konularını' ele aldıklarını açıklamış ve iki ülke arasındaki istikrarın güçlendirilmesi ile gerilimin azaltılması amacıyla düzenli temasları sürdürme konusunda anlaşmıştı.

Kremlin, Ukrayna savaşı, Washington’ın Kiev’e desteği ve Rusya’ya uygulanan yaptırımlar nedeniyle siyasi ilişkilerin ciddi biçimde bozulmasına rağmen iki ülkenin istihbarat servisleri arasındaki iletişimin sürdürülmesine önem veriyor.

MASADA NELER VAR?

Moskova merkezli istihbarat araştırmaları kuruluşu Intelligence Express’in Genel Direktörü Rustam Churikov’a göre, Rus protokolü gereği Ratcliffe’in Moskova’daki doğrudan muhatabı SVR Başkanı Naryshkin.

Churikov, Ratcliffe’in Putin ile olası bir görüşme yapması halinde Naryshkin’in de görüşmeye katılmasının muhtemel olduğunu belirtti.

Rus uzman, Washington ile Moskova arasında biriken sorunların yalnızca Ukrayna’yla sınırlı olmadığını vurgulayarak, görüşülmesi muhtemel başlıklar arasında İran, Çin ve Latin Amerika’nın da bulunduğunu ifade etti.

Cumhuriyet