İzmir’de çevre atağı

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin son iki yılda hayata geçirdiği atık yönetimi ve iklim yatırımlarıyla kent genelinde büyük bir dönüşüm yaşanırken, “Dönüşüme Evde Başla” projesiyle bu değişim vatandaşın günlük yaşamına taşındı. Yatırımlar ve toplumsal katılım sayesinde İzmir, sürdürülebilir bir gelecek için örnek bir model oluşturuyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, çevre odaklı yerel yönetim anlayışı doğrultusunda son iki yılda atık yönetimi ve iklim alanında önemli çalışmalara imza attı. Döngüsel ekonomi ve sıfır atık ilkeleri doğrultusunda yürütülen projeler kapsamında yeni atık yönetim tesisleri planlanırken, enerji üretimi, geri dönüşüm ve iklim değişikliğine uyum alanlarında da önemli adımlar attı; “Dönüşüme Evde Başla” projesiyle bu değişimi vatandaşın günlük yaşamına taşıdı. Atıkların kaynağında ayrılması, geri kazanım oranlarının artırılması ve çevreye duyarlı teknolojilerin kullanılması hedefiyle yeni yatırımlar hayata geçirilirken, kent genelinde sürdürülebilir bir atık yönetim modeli oluşturması amaçlandı.

“Dönüşüme Evde Başla” projesiyle vatandaş katılımı güçlendi

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından hayata geçirilen “Dönüşüme Evde Başla” projesi, kısa sürede İzmirliler tarafından benimsenerek 6 ilçe ve 8 mahalleden 8 ilçe ve 27 mahalleye yayıldı. Mart 2025’te başlatılan proje kapsamında hanelerden toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırılırken, reddedilen atık oranı yalnızca yüzde 0,97 olarak gerçekleşti. İZDOĞA AŞ koordinasyonunda yürütülen projenin başta Bornova ve Bayraklı olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde ilçe bazlı olarak genişletilmesi hedeflenirken, artan kapasite ihtiyacına yanıt vermek amacıyla Menemen Seyrek’te ikinci bir tesisin kurulması planlanıyor.  Ayrıca Menemen Seyrek’te Atıktan Türetilmiş Yakıt Tesisi için çalışmalar sürüyor. Kısıkköy ESTİM ve Moda Tekstil Konfeksiyoncuları Sitesi gibi sanayi alanlarında da ambalaj atıkları düzenli şekilde toplanarak ekonomiye kazandırılıyor.

Atık yönetim kapasitesi artıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi, döngüsel ekonomi ve sıfır atık hedefleri doğrultusunda atık yönetimi altyapısını güçlendirmeye devam ediyor. Bu kapsamda Bergama Entegre Atık Yönetim Tesisi’nde kapasite artışı planlanırken, Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken’de atık yakma ve enerji üretim tesisleri için fizibilite çalışmaları sürdürülüyor. Çeşme, Dikili, Foça ve Seferihisar’daki düzensiz depolama alanlarının rehabilitasyonu için de süreç devam ediyor. Kent genelinde günlük ortalama 4 bin 710 ton evsel atık, transfer istasyonları aracılığıyla düzenli depolama tesislerine taşınırken, tıbbi atıklar sterilize edilerek güvenli şekilde bertaraf ediliyor.

Atıklardan elektrik üretiliyor

Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde yılda yüz binlerce ton atık işlenirken, mekanik ayrıştırma ve biyogaz sistemleri sayesinde elektrik enerjisi üretimi de gerçekleştiriliyor. Tesiste aylık ortalama 2 bin 600 MWh elektrik üretimi yapılıyor. Aynı zamanda atıktan türetilmiş yakıt da elde ediliyor. Bergama Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde ise enerji üretim kapasitesi 9,89 MW seviyesine ulaştı. Bu üretim yaklaşık 80 bin hanenin elektrik ihtiyacına karşılık geliyor. Harmandalı Düzenli Atık Depolama Tesisi’ne atık alımı durduruldu. Sahada yürütülen rehabilitasyon çalışmaları kapsamında depolama alanında oluşan metan gazından aylık 12,62 MWh olmak üzere 2025 yılı içerisinde 110.662 MWh elektrik üretimi sağlandı. 

Su tüketimi azaldı, enerji verimliliği arttı

Belediye, su ve enerji verimliliği alanında da önemli adımlar attı. Su tüketimi yüzde 39 oranında azaltılırken, elektrik ve doğalgaz kullanımında da tasarruf sağlandı. Tesislerde kurulu güneş enerjisi santralleriyle elektrik üretimi artırıldı. Kurulu 21 güneş enerjisi santrali, 2025 yılında 2 milyon kilowat-saatten (kWh) fazla elektrik üretti. Yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı gibi uygulamalar yaygınlaştırıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ayrıca Avrupa Birliği destekli projelerle iklim değişikliğine uyum çalışmalarını sürdürüyor. “Climate-Ready İzmir” projesiyle kentteki riskler analiz edilirken, “İzmir İklim için Yurttaş Meclisi” ile vatandaşların iklim politikalarına katılımı sağlanıyor.