Mamdani, New York Belediye Başkanı olarak Kuran'a el basıp yemin etti

ABD’nin en büyük metropolü New York’un yeni belediye başkanı Zohran Mamdani, 19. yüzyılın Osmanlı Suriye’sinde üretilmiş bir Kur’an-ı Kerim üzerine el basarak yemin etti ve görevine resmen başladı.

Mamdani, yemin töreninde dedesine ait bir Kur’an-ı Kerim ile birlikte, New York Halk Kütüphanesi’nden (NYPL) ödünç alınan yaklaşık 200 yıllık tarihi bir Kur’an nüshasını kullandı. Tören, Times Square’in altında yer alan ve artık kullanılmayan bir metro istasyonunda gerçekleştirildi.

Mamdani, ABD’nin en büyük kentinin ilk Müslüman ve Güney Asya kökenli belediye başkanı olarak tarihe geçti. 

Mamdani’nin, Cuma günü New York Belediye Binası’nda yapılacak gündüz töreninde ise dedesi ve büyükannesine ait iki farklı Kur’an nüshası kullanacağı bildirildi.

SCHOMBURG KUR’ANI VE TARİHİ ARKA PLANI

Törende kullanılan tarihi Kur’an, bir dönem Arturo Schomburg’a aitti. Siyah bir tarihçi ve yazar olan Schomburg, 1926 yılında 4 bin kitaptan oluşan koleksiyonunu New York Halk Kütüphanesi’ne satmıştı. Bu koleksiyon daha sonra Schomburg Siyah Kültürü Araştırma Merkezi'nin temelini oluşturdu.

1870’lerde Porto Riko’da, Alman ve Afro-Karayip kökenli ebeveynlerin çocuğu olarak dünyaya gelen Schomburg, ilerleyen yıllarda New York’a göç etti ve 1920–1930’lu yıllarda Harlem’de yaşanan kültürel ve entelektüel canlanma dönemi olan Harlem Rönesansı'nın önemli figürlerinden biri oldu.

New York Halk Kütüphanesi yetkilileri, Mamdani’nin Schomburg’a ait Kur’an’ı seçmesini, New York’un 'en çığır açıcı entelektüellerinden biriyle kurduğu bağ' ve Kur’an’ın sade, işlevsel yapısı nedeniyle anlamlı bulduklarını belirtti.

Kütüphanenin açıklamasına göre Kur’an’ın küçük boyutu ile siyah ve kırmızı mürekkeple yazılmış olması, günlük kullanım için tasarlandığını gösteriyor. Nüsha imzalı ya da tarihli değil; ancak ince nesih yazılı ve çiçek motifli, yaldızlı madalyon süslemeli cildi, eserin 19. yüzyılda Osmanlı Suriye’sinde üretildiğine işaret ediyor.

"BÜYÜK BİR HİKAYEYİ SİMGELİYOR"

Ortadoğu ve İslam çalışmaları küratörü Hiba Abid, Kur’an’ın önemine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

Bu Kur’an’ın anlamı, sayfalarının güzelliğinin çok ötesine uzanıyor. Aynı zamanda, ülkenin en büyük halk kütüphanesi sisteminin koleksiyonunun bir parçası.

NYPL Başkanı ve CEO’su Anthony W. Marx ise Kur’an’ın Schomburg ile olan bağının, “kapsayıcılık, temsil ve yurttaşlık bilinci açısından daha büyük bir hikâyeyi simgelediğini” söyledi.

ABD siyasetinde nadir bir örnek

Mamdani, ABD’de Kur’an üzerine yemin eden az sayıdaki siyasetçiden biri konumunda. New York’ta belediye başkanlarının yemin ederken dini bir metin kullanması zorunlu değil; ancak geçmişte birçok belediye başkanı İncil’i tercih etti.

Örneğin eski Belediye Başkanı Michael Bloomberg, bir törende ailesine ait 100 yıllık bir İncil’i kullanmış; Bill de Blasio ise ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’e ait bir İncil ile yemin etmişti. Mamdani’nin selefi Eric Adams da ailesine ait bir İncil’i tercih etmişti.

KAMPANYA SÜRECİ VE ELEŞTİRİLER

Mamdani’nin inancı ve Uganda doğumlu, Güney Asya kökenli Amerikalı kimliği, New York’un çeşitliliğini vurgulayan seçim kampanyasının merkezinde yer aldı. Sosyal medyada viral olan videolarda Mamdani, 11 Eylül saldırılarının New York üzerindeki etkisini ve sonrasında ABD’de yükselen İslamofobiyi açık şekilde dile getirdi. Bazı videolarda ise Müslümanlar ve göçmenler dahil olmak üzere sıradan New Yorkluların hikâyelerine yer verildi.

Mamdani ayrıca İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarını ve Gazze’de yürüttüğü soykırımı sert biçimde eleştiren bir isim olarak öne çıktı.

Cumhuriyetçi New York Temsilcisi Elise Stefanik gibi bazı eleştirmenler, Mamdani’nin geçmişini ve Demokratik Sosyalist çizgideki siyasetini hedef alarak, onu 'cihatçı komünist' ve 'terör sempatizanı' olmakla suçladı.

Mamdani ise kampanya sürecinde kimliğini gizlemeyeceğini şu sözlerle vurgulamıştı:

Kim olduğumu, ne yediğimi ya da gururla benimsediğim inancımı değiştirmeyeceğim. Artık kendimi gölgelerde aramayacağım. Kendimi ışıkta bulacağım.

cumhuriyet